OSASUNA: definizioa, faktoreak, gaixotasun motak, txertoak, antibiotikoak eta One Health

Apuntes

1. ZER DA OSASUNA? Osasunaren Mundu Erakundearen (ome-ren) arabera, osasuna, gaixotasunik ez izateaz gain, ongizate fisiko, mental eta sozialak erabatekoak izatea da osasuna. 1. OSASUNAREKIN LOTURIKO FAKTOREAK: 2. faktore genetiko eta biologikoak 3. osasun sistemarekin loturiko faktoreak 4. ingurumen faktoreak bizimoduarekin loturiko faktoreak GAIXOTASUN MOTАК: Gaixotasunak bi talde nagusitan banatzen dira: infekziosoak et ez infekziosoak. 4. GAIXOTASUN INFEKZIOSOAK: Kanpoko mikrobio batzuk gure gorputzean sartzen direnean sortzen den gaitza da eta kutxakorra izaten da izaki bizidunen eta ingurunearen artean. GAIXOTASUN INFEKZIOSOEN ERAGILEAK Mikrobioak dira gaixotasun infekziosoen eragileak. lau taldetan sailkatzen dira: 1. Birusak 2. Bakterioak 3. Protozooak 4. Onddoak 6. ZER DA TXERTOА: Txertoa gorputzean sartzen den prestakin bat da, gaixotasun edo gaitz batzuen aurrean babesa emateko. Txertoek gaixotasun ingekziosoak ekiditen dituzte. Ez dute sendatzen. Prebenitiboak dira, gaitza agertu aurretik jarri behar dira. 1. Txertoak ez dira ez unibertsalak (denetarako balio dutenak) ezta bakarrak ere 2. Hilda edo ahulduta dauden mikrobioak sartzen dizkigute gorputzear 3. Txertoek gorp...