123

Apuntes

• Subtopic: Erreferentzia Sistema Erreferentzia-sistema bat (ES) izateko, hauek aukeratu behar dira: finkotzat joko den puntu bat, hau da, jatorria edo erreferentzia-puntua, eta norabide nagusi bat edo batzuk, erreferentzia-ardatzak. Norabide nagusien kopurua, hau da, dimentsio kopurua, mugimendu motaren arabera izango da. Erreferentzia-sistema (ES) asko aukeratu daitezke, baina bada bat, horien guztien artean, bereziki soilik: koordenatu-sistema kartesiarra. Sistema horretako ardatzei ardatz kartesiarrak deritze, elkartzutak dira eta erabilitako unitateen arabera graduatuta daude. Gorputz orok du, une jakin bakoitzean, kokaleku zehatz bat espazioan. Kokaleku hori da, hain zuzen, gorputzaren posizioa eta koordenatuen bidez identifikatu daiteke. Une jakin bakoitzean gorputz batek espazioan duen kokalekua ez da aldatzen. Alabaina, kokaleku horren koordenatuak (posizioa) aldatu egin daitezke, aukeratutako ESren araberakoak baitira. Horregatik, posizio erlatibo esaten diogu. • Subtopic: Higidura, Desplazamendua, Ibilbidea Higidura deritzo gorputz baten posizio-aldaketari, denbora tarte batean eta erreferentzia-sistema jakin batean. Gorputz bat espazioan mugitzen denean, ibilbideko...