UD1 (3. pa

Apuntes

UD1 (3. partea): Lipidoak Biologia 2. Batxillergoa 2025-2026 Ikasturtea 1. Definizioa • Uretan disolbaezinak eta disolbatzaile organikoetan disolbagarriak diren bioelementuak. • C eta H osatuta batez ere, baina O proportzio txikian. P, N eta S izan dezakete. • Sailkapena: I. Lipido saponifikagarriak: Gantz azidoak bai. Esterrak eratzen dituzte. a) Bakunak b) Konplexuak II. Lipido saponifikaezinak: Gantz azidoak ez. 2. Gantz-azidoak • Hidrokarburo-kate alifatiko batez eratuta daude. • C atomoen kopurua bikoitia da (>8 C). • Katearen amaieran karboxilo talde edo azido talde bat (— COOH) izaten dute. • Sailkapena: 1. Aseak: C atomoen artean lotura bakunak soilik. 2. Asegabeak: C atomoen artean lotura bikoitz bat edo gehiago. • Propietateak: 1. Fusio-puntua: katearen luzeeraren eta asegabetasun mailaren araberakoa. 2. Disolbagarritasuna: zati hidrofiloa (-COOH) eta zati hidrofoboa (C katea) dute. 3. Lipido saponifikagarriak 3.1. Lipido bakunak • Esterrak dira: gantz-azidoz eta alkohol batez osatutako molekula. • Esterifikazio prozesuaz eratuta: -COOH eta –OH taldeen arteko lotura, ester lotura sortuz. • Saponifikazioa jasan dezakete: base sendo batekin erreakzionatzean xaboia eratzen d...