Arrazional

Apuntes

Arrazionalismoa XVII. mende haisera garatu zen korronte filosofiko hau. Autorerik esangurtsuenak René Descartes, Baruch Spinoza eta Gottfried Leibniz ditugu. Hauek lirateke ezaugarri orokorrak: ● ● ● ● Arrazoiaren nagusitasuna zentzumenen gainetik. Subjektuaren nagusitasuna errealitatearen gainetik. Sortzetiko ideien (ideas innatas) existentziaren aldekoak: Geometriaren berezko metodo deduktiboaren erabilera. 3.2.1. Arrazionalismo cartesiarra: Metodologia axiomatiko deduktiboa (matematika), filosofian baliatu izan zuen. Berarentzat egia nabaria, argia eta berezia izan behar zuen; hau da, zalantzan jarri ezin zitekeen hori soilik onartzea egiazkotzat: cogito ergo sum. Axioma hau eskuratu ostean, sortzetiko ideiak azaltzen ditu dedukzio bidez: ni pentsalaria, infinitu perfektua (Jainkoa) eta finitu inperfektua (mundua). Ni pentsalariaren ideiatik abiatuta, bestelako gauzen existentzia deduzitzen du. Egia dudagabe honetatik abiatuta, gainerako egi guztiak ondorioztatzen ditu. Sortzetiko ideien existentziaren aldekoa zen. Ideia horiekin jaiotzen gara, Descartesen hitzetan. Adibidez, autore horren arabera, «Jainkoa», «substantzia», «existentzia», «hedadura», «kausa» ideiak dira. Esaten ...