LITERATURA

Apuntes

• Sarrera: Euskal Literaturaren Historia Euskal literatura berantirra da, alboko literaturarekin alderatuta. XVI. mendean hasi ziren euskarazko lehen liburuak agertzen. Ehun bat urte lehenago (1440-1450) molditzegia asmatu zuen alemain aldean. Aurrekoek izugarri bultzada eman zioten kulturaren esparruari, oro har, eta liburugintzari bereziki, Europako zenbait tokitan emandako ideien zabalkundeari. Oraintxe latina da mendebaldeko herritarren kulturaren hizkuntza; latinez kaleratuko dira libururik gehienak, baina Europako zenbait herritako hizkuntzak eta literaturak ere kaleratuko dira. • Bernat Etxepare: Neurritzeko lehen lana Bernat Etxepare, erdi aro eta enrazindutako arteko autoretzat hartua izan da. Erdi arokoa dela esaten da, alde batetik, bere lanak kantatuak izateko eta ez irakurri edo idazteko izan zirelako; bestalde, erlijioaren lotua dagoelako. Baina bere garaiko, erlijioaren inguruko liburuak publikatzeko saiatuko direnak ere izan ziren. Trentoko Kontzilioaren (1545-1562) ondoren, katolikoek ere bide hori hartu dute, nahiz eta ibilerak mantsoago izan. Testiguru honetok ere atera dira, Bernat Etxepare, Ioannes Leizarraga eta Juan Pérez Lazarraga nabarmenak. 1518 urte i...