4. Gaia 1 II. ERREPUBLIKA

Apuntes

•II. ERREPUBLIKA: 1931-1936 •4.1. Monarkiaaren krisia •4.2. Biurteko Errepublikaren Sozialista eta haren erreformak •4.3. 1931ko Konstituzioa •4.4. Biurteko Erradikal-Cedista edo kontraerreformista •4.5. Fronte Populararen etapa •Monarkiatik Errepublikarako aldaketa ulertzeko, orduko egoera politikoa kontuan hartu behar da. 1923an, Cánovasen Berrezarkuntza Sistema zaharkitua zegoen eta gainbehera betean. P. de Riveraren diktadurak sistema hori amaitu zuen, baina monarkia mantendu zuen. Diktadura erori ondoren, sistema konstituzionalera itzuli behar zen, baina ezinezkoa izan zen, monarkiaren aurkako bloke garrantzitsu bat baitzegoen: sozialistak, iraultza soziala lortzeko monarkia erori behar zela uste zuten; eta nazionalistak, autonomia lortzeko erregimenaren aldekoak. Nabarmen asko (Alcalá Zamora, Miguel Maura) errepublikazale egin ziren erregearen eta diktaduraren arteko paktua sinatu ondoren. Hau burgesiaren eta erdi mailako klaseen zati handi bat erakarri zuen, iraultza soziala baino erregimenaren aldaketa baketsua nahi baitzuten. Horregatik, ezin izan zen diktaduraren aurreko egoera berreskuratu eta 1930eko uda eta 1931ko apirilean hainbat ekintza gauzatu ziren: 1) Dono...