MARX

Apuntes

MARX Marxen datu biografikoak eta testuinguru historikoa Karl Marx Treverisen (Alemania) jaio zen 1818an, kristautasunera bihurtu zen familia judu aberats batean. Zuzenbidea eta Filosofia ikasi zituen Bonn eta Berlingo unibertsitateetan, eta bertan hegeliar pentsamenduaren eragina jaso zuen. Aurrerago, ordea, Hegelen idealismoarekin hautsi zuen, historiaren ikuspegi materialista propioa garatzeko. Marx Industria Iraultzaren aldaketa sakonek markatutako garai batean bizi izan zen, kapitalismoaren garapena, urbanizazio masiboa eta klase sozial berri baten sendotzea ekarri zuena: proletalgoa. Sistema ekonomiko berri horrek desberdintasun sozial handiak sortu zituen, langile klasearen lan esplotatuaren kontura aberastasuna pilatzen zuen burgesiarekin. Marxek lankidetza estua izan zuen Friedrich Engelsekin, eta harekin funtsezko lanak idatzi zituen, hala nola El Manifiesto Comunista (1848) eta El Capital (1867). Horietan kapitalismoari egiten dion kritika eta materialismo historikoaren teoria garatzen ditu. Filosofoa izateaz gain, Marx aktibista politiko konprometitua izan zen, langileen antolaketa bultzatuz Lehen Internazionalaren bitartez. Marxen testuinguru historikoa funtsezkoa d...