GAIA antzi

Apuntes

GAIA antzinako erregimenaren krisia eta iraultza liberala •Monarkiaren krisia eta independentzia gerra 1.1 Karlos IVaren monarkiaren krisia XIX. mendearen hasieran, Karlos IVaren monarkiak ez zuen ospea, krisi ekonomiko eta politikoak izan ziren. Bere faboritoa Godoy zen, boterearen jabe egin zen. Espainiaren kanpo-politika Frantziaren menpe zegoen, Trafalgarko Guda 1805ean gertatu ondoren, eta Godoy Fontainebleauko itunak sinatu zituen 1807an. Orduan, armada frantsesa Espainiara sartu zen Portugal okupatzeko, baina geratzen ziren Espainian. Herritarrek alderdi antigodoyista proposatu zuten eta Aranjuezko Matxinada gertatu zen, Godoy kargutik kentzeko eta Karlos IV abdikatzea eskatzeko. 1.2 Frantsesen aurkako altxamendua 1808ko maiatzaren 2an, herritarrak armada frantsezen aurka altxatu ziren. Frantziako armadak gogor zapaldu zuen altxamendua, eta ehunka lagun hil ziren. Herri askotan zabaldu zen matxinada, eta gobernu eta defentsarako juntak eratu ziren. 1.3 Baionako estatuua eta gobernu frantseza Frantziako liberalismo politikoaren printzipioetan oinarritutako gobernu-sistema bat sortu zuten. Indarrez ezarri nahi izan zuten, eta Jose Bonaparte erregea iritsi zen proiekt...